AMERİKA DOSYASI : ‘Kale Amerika’ya’ Hayır !


22cohen-master768.jpg?itok=1oG5ovFK

Eski Dışişleri Bakanı Dean Acheson’nın anı kitabı, “Present at the Creation”; ortak değerler ve Amerika’nın stratejik çıkarları hakkında yapılmış yerinde çıkarımlar üzerine kurulu, sağlam ve verimli bir Atlantik ittifakının, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’yı nasıl yeniden kurup, Birleşik Devletler için büyük yarar teşkil eden, güvenlik ve büyüyen ekonomik fırsatlardan sorumlu uluslararası enstitüleri oluşturduğunun klasik bir tanımı.

Şu an karşı karşıya olduğumuz soru: geçtiğimiz aylarda meydana gelen iki dikkate değer olay, Britanya’daki Brexit oylaması ve Donald J. Trump’ın başkanlığı ile sonuçlanan seçim, Harry S. Truman, George C Marshall, Acheson, Dwight D. Eisenhower ve onların 70 sene evvel Avrupa ve Asya’daki ileri görüşlü karşıtlarının yaptığı şeyleri felakete sürükleyecek birer tehdit mi?

Acheson’nın kitabı, NATO’yu oluşturan mücadeleyi, gergin müzakereleri ve kimi zaman da zeki devlet idaresini yeniden anlatıyor. NATO’nun kuruluşu, Avrupa Birliği’ne ve diğer uluslararası kuruluşlara ön ayak oldu. Ayrıca, para sirkülasyonunu stabilize eden Bretton Wood anlaşmasına; Avrupa’nın büyük bir kısmını tiranlıktan kurtaran Marshall Planı’na; nükleer silahlar hakkındaki uluslararası mutabakat çabalarına; ve Avrupa’daki Komunist genişlemeyi durduran Truman Doktrinine de sebep oldu.

Bütün bunlar da sonuç olarak, daha serbest insan ve meta akımları, Avrupa’nın çoğunluğunda sağlanan para birliği ve hepsinden önemlisi istikrarlı ve güvenli bir Transatlantik bölgesi oluşturan sınır anlaşmalarına yön verdi. Bu kuruluşlar, kusursuz ve her zaman reform ile gelişim için uygun olmasalar da; milyonlara refah getirmiş; geçmişi, pahalıya mal olan savaşlarla dolu Avrupa Tarihi için dikkate değer bir barış dönemi yaratmıştır.

Bütün bunlar ve daha fazlası, sadece Avrupa’da değil Asya’da da, çeşitli sapmalarla birlikte 2016’ya kadar sürecek olan, bir uluslararası düzenin kuruluşunu temsil ediyor.

Brexit oylaması ve Trump’ın zaferi ile sonuçlanan seçimin gösterdiği üzere, pek çok yurttaş, kendini bu tarihin dışına itilmiş hissediyor. Ama, eğer Trump’a inanacak olursak O, şimdiye kadar “kale Amerika’ya” dönüşün ötesinde çok bir plan olmaksızın, varolan uluslararası anlaşmaların doğruluğunun sorgulanması gerektiğini öne sürüyor. Kimi konularda, haklı olduğu noktalar var: NATO müttefikleri, ortak savunmayı devam ettirmek adına verdikleri sözleri yerine getirmediler.Ancak, saldırıya uğrayan bir NATO müttefikini savunma amaçlı yasal bir taahhüdü sorgulamak, Rusya’nın niyetini test etmeye neden olur.

Trump aynı zamanda, 1994’te çift partili kongresel destek ile yasalaşan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’ndan çekilmeyi de önerdi. Esas itibariyle milliyetçi ve zenofobik inançlara sahip, Trump’ın Meksika için yarattığı duvara benzer göç bariyerleri inşa etmeyi arzulayan, sağ kanat liderleri ve Avrupa’daki çeşitli partileri, dolaylı ya da dolaysız bir biçimde teşvik ediyor.

Ya da Trump’ın, aylar süren yoğun ve çok uluslu müzakereler sonucu ortaya çıkan 2015 Paris İklim Anlaşması’ndan feragat etme ile Obama yönetimi tarafından oluşturulan İklim Eylem Planı’nı iptal etme sözlerini ele alalım. Neredeyse dünyanın tamamı Paris anlaşmasına imza atmış bulunuyor. Bu sebeple, tek yanlı bir feshediş, Birleşik Devletler’in uluslararası arenadaki güvenirliliğine vurulabilecek büyük bir darbe olur ve küresel ısınmayı durdurmak için belirlenmiş olan karbon emisyon hedefine ulaşmayı da tüm dünya için imkansız kılar.

İklim değişikliğinin altını çizmek, sadece “yumuşak güç” ile alakalı bir konu değil. Kıdemli askeri komutanlar, küresel ısınmanın, sahil kentlerinden gelen kitlesel göçlere ve tarımsal üretimdeki mühim parçalanmalara sebebiyet verebilecek olan birincil dereceden bir güvenlik sorunu olduğuna inanıyorlar.

Amerika Birleşik Devletleri, uluslararası idare, insan hakları, serbest piyasa ilkelerinin korunması, cebre başvurmadan problemlerin çözülmesi gibi elzem soruların geleceğine dair standartların kim tarafından belirleneceği bir global müzakere ile meşgul durumda. Bu durum, ülkenin kendi başına sorunu çözmesi isteği dışında, Amerikalılar, özellikle de Trump için oy verenler ve küresel pazarda iş bulmak için rekabet edenler, için önem taşıyor.

Üzerinde çalışılmış olan yaratıcı bir diplomasiye geri dönmek için dünyanın en güçlü ordusuna sahip olma düşüncesi sayesinde, Truman, Marshall, Acheson ve Eisenhower, Amerika’nın 70 yıldır dünyayı yönetmesini sağlayan bir pozisyona yerleştirdi. Peki Trump bu sorumluluğu, Moskova, Pekin ve Tahran’a mı bırakacak?

Amerika’nın Avrupa ve Asya’daki, üsler ve donanmaları da kapsayan, askeri mevcudiyetinin temeli, her iki bölge için de istikrarın sürmesine yardım eder durumda. Münferit ulusların, büyük olasılıkla nükleer cephanelikleri de içeren kişisel güvenlik düzenlemeleri yaptığı bir dünyanın Amerika’ya herhangi bir yarar sağlayacağı söylenemez. Kuzey Kore, bunun yeterince önemli bir örneği.

Sürpriz olan, şaşırtıcı değilse de, Trump’ın zaferinin gecikmesi. Tahmin edilebilir bir biçimde, dikkatlerin çoğu Trump’ın seçilmesinin ne gibi değişiklikler getireceği üzerine. Fakat; önemli dış politika uzmanları ve kurumları, bu zaferin ve Brexit oylamasının olası sonuçlarını incelemeli, İkinci Dünya Savaşı sonrası alınan dersler çerçevesinde bir yere koymalılar.

Truman, Eisenhower, Marshall ve Acheson gibi akıllı liderler, özgürlüğün gelişeceği ve ekonominin zenginleşeceği bir tapınak inşa etti. Bu tapınağın içi yenilenme ihtiyacında olabilir, ama Trump ana sütunları birbirinden ayırmamalı ve yıkıma sebebiyet vermemeli.

Çeviren (Tam Metin): Gaye Polat

(NYT, WILLIAM S. COHEN and GARY HART, Don’t Retreat Into Fortress America, 22 Kasım 2016)

Reklamlar

Etiketlendi:

www.ozelburoistihhbarat.com

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

YÜKSEK STRATEJİ

strateji, istihbarat, güvenlik, politika, jeo-politik, mizah, terör, araştırma, teknoloji

Fight "Gang Stalking"

Expose illegal stalking by corrupt law enforcement personnel

İSTİHBARAT ALANI

Sınırsız, Seçkin, Sansürsüz, Kemalist Haber Blogu

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

%d blogcu bunu beğendi: